Gdy dokument ma kilka, kilkanaście albo kilkadziesiąt stron, drukowanie na obu stronach kartki oszczędza papier i sprawia, że całość jest wygodniejsza do czytania. Pytanie, jak drukować dwustronnie, sprowadza się zwykle do wyboru między automatycznym dupleksem a ręcznym odwracaniem arkuszy. Poniżej pokazuję oba sposoby, ustawienia krawędzi, typowe błędy oraz zasady dotyczące papieru fotograficznego i materiałów graficznych.
Dobry wydruk dwustronny zależy od kilku prostych ustawień
- Automatyczny dupleks sam odwraca kartkę i jest najwygodniejszy przy większych dokumentach.
- Przy braku tej funkcji wybierz drukowanie stron nieparzystych i parzystych oraz ręcznie przełóż papier.
- Do zwykłych dokumentów wystarczy papier 80-100 g/m², a do broszur lepiej sprawdza się grubszy arkusz.
- Opcja długiej lub krótkiej krawędzi decyduje o tym, czy rewers nie będzie odwrócony do góry nogami.
- Do zdjęć wybieraj papier przeznaczony do druku dwustronnego, ponieważ typowy papier fotograficzny często ma powłokę tylko po jednej stronie.
Najpierw ustal, czy drukarka zrobi to za Ciebie
Drukowanie dwustronne nazywa się także drukiem duplex. W urządzeniu z automatycznym dupleksem kartka po zadrukowaniu pierwszej strony wraca do środka, zostaje odwrócona i przechodzi przez mechanizm ponownie. Użytkownik wybiera tylko odpowiednią opcję w oknie drukowania.
Jeśli drukarka nie ma takiego modułu, nadal można uzyskać wydruk obustronny, ale trzeba samodzielnie przełożyć arkusze. To rozwiązanie działa dobrze przy kilku lub kilkunastu stronach, choć przy dużym pliku łatwiej o pomyłkę.
| Metoda | Kiedy wybrać | Najważniejsza uwaga |
|---|---|---|
| Automatyczny dupleks | Raporty, skrypty, broszury, większe pliki | Sprawdź krawędź odwracania i obsługiwany papier |
| Ręczny druk dwustronny | Drukarki bez funkcji duplex | Najpierw wykonaj próbę na jednej kartce |
| Druk w punkcie usługowym | Zdjęcia, katalogi, papier ozdobny i duże nakłady | Ustal format, gramaturę i sposób oprawy przed zleceniem |
Informację o obsłudze automatycznego dupleksu znajdziesz w specyfikacji modelu, sterowniku albo menu drukarki. Samo określenie „drukarka dwustronna” nie zawsze oznacza, że urządzenie obsłuży każdy format i każdy rodzaj papieru.
Automatyczny druk dwustronny krok po kroku
Otwórz dokument i wybierz Plik, a następnie Drukuj. W ustawieniach znajdź opcję nazwaną „Drukuj po obu stronach”, „Drukowanie dwustronne” albo „Duplex”. Nazwa może się różnić zależnie od programu i sterownika, ale zwykle znajduje się obok liczby kopii, orientacji oraz wyboru papieru.
- Wybierz właściwą drukarkę.
- Ustaw format papieru, najczęściej A4.
- Włącz drukowanie po obu stronach.
- Wybierz obrót przy długiej krawędzi dla dokumentu czytanego jak książkę.
- Sprawdź podgląd i rozpocznij drukowanie.
W programie Word opcja może być widoczna jako „Drukuj po obu stronach” albo „Drukuj ręcznie po obu stronach”, jeśli urządzenie nie obsługuje automatycznego odwracania. W przypadku pliku PDF ustawienia znajdziesz w oknie drukowania czytnika PDF lub systemowym dialogu drukarki.
Przed puszczeniem całego raportu dobrze wydrukować dwie strony testowe. Ten krótki test pokazuje, czy tekst na rewersie jest ustawiony prawidłowo i czy papier nie przesuwa się w podajniku. To drobiazg, który potrafi oszczędzić całą ryzę papieru.
Ręczne drukowanie na obu stronach kartki
Przy drukarce jednostronnej najbezpieczniejszy schemat polega na wydrukowaniu najpierw stron nieparzystych, a później parzystych. W oknie drukowania wybierz najpierw strony nieparzyste, odbierz stos, odwróć go zgodnie z konstrukcją podajnika i włóż ponownie do drukarki. Potem wydrukuj strony parzyste.
- Wyjmij z podajnika niepotrzebne arkusze.
- Zaznacz ołówkiem mały znak w rogu kartki, aby sprawdzić, jak urządzenie pobiera papier.
- Wydrukuj jedną stronę testową.
- Obróć kartkę i włóż ją ponownie zgodnie z wynikiem testu.
- Wydrukuj pozostałe strony parzyste.
Nie ma jednej uniwersalnej reguły dotyczącej tego, czy zadrukowana strona ma trafić do góry, czy na dół. Zależy to od konstrukcji drukarki. Test z oznaczonym rogiem jest pewniejszy niż zgadywanie, szczególnie gdy papier jest pobierany od tyłu albo z przedniej kasety.
Przy długim dokumencie warto zachować kolejność stron i nie mieszać stosu. Jeśli program drukuje strony parzyste w odwrotnej kolejności, trzeba ją włączyć lub wyłączyć w ustawieniach sterownika. W przeciwnym razie kartki mogą być zadrukowane poprawnie, ale ułożone od końca.
Ustawienia krawędzi, orientacji i papieru robią różnicę
Najczęstszy błąd nie wynika z awarii drukarki, tylko z niewłaściwego sposobu obracania arkusza. Przy dokumencie pionowym, który ma być czytany jak książka, wybierz obrót przy długiej krawędzi. Obrót przy krótkiej krawędzi sprawdzi się wtedy, gdy kartki mają działać jak kalendarz albo być przewracane od góry.
| Dokument | Zwykle właściwa opcja | Efekt |
|---|---|---|
| Tekst pionowy, raport, instrukcja | Długa krawędź | Strony przewracają się jak w książce |
| Dokument poziomy | Długa lub krótka krawędź po teście | Zależy od kierunku czytania i podajnika |
| Kalendarz przewracany do góry | Krótka krawędź | Górna część strony pozostaje na swoim miejscu |
Do codziennych dokumentów najbezpieczniejszy jest papier o gramaturze 80-100 g/m². Gramatura oznacza masę jednego metra kwadratowego papieru. Przy cieńszych arkuszach może być widoczny tekst z drugiej strony, a przy zbyt grubych drukarka może zgłaszać błąd lub nie obsługiwać automatycznego dupleksu.
Jeśli drukujesz broszurę, menu albo kartę informacyjną, często lepiej wybrać papier o gramaturze 120-160 g/m², ale tylko wtedy, gdy urządzenie dopuszcza taki materiał. Trzeba też ustawić właściwy typ papieru w sterowniku, ponieważ wpływa on na temperaturę utrwalania tonera lub ilość tuszu.
Zdjęcia i grafiki wymagają innego podejścia
Typowy błyszczący papier fotograficzny jest najczęściej przeznaczony do druku jednostronnego. Ma powłokę przyjmującą tusz tylko po jednej stronie, dlatego próba zadrukowania rewersu może skończyć się słabym kolorem, smugami albo długim schnięciem.
Do zdjęć, pocztówek i kart z grafiką wybieraj papier opisany jako dwustronnie powlekany lub przeznaczony do druku obustronnego. Papier matowy albo satynowy zwykle lepiej znosi tekst na odwrocie niż bardzo śliski papier błyszczący, ale zawsze trzeba sprawdzić zalecenia producenta drukarki.
Przy materiałach fotograficznych zwróć uwagę na trzy rzeczy:
- profil kolorów, czyli ustawienie opisujące sposób odwzorowania barw na danym papierze,
- jakość druku, która wpływa na szczegółowość zdjęcia i zużycie tuszu,
- czas schnięcia, szczególnie przy atramentach pigmentowych i papierach powlekanych.
W mojej ocenie do wizytówek, kart okolicznościowych i małych katalogów ważniejsza od maksymalnej jakości zdjęcia jest stabilność papieru i poprawny rewers. Jeśli materiał ma wyglądać profesjonalnie, a drukarka domowa nie radzi sobie z grubym arkuszem, rozsądniej zlecić wykonanie kilku próbek w drukarni niż zmarnować cały pakiet papieru fotograficznego.
Co zrobić, gdy rewers jest odwrócony albo papier się zacina
Jeżeli druga strona wychodzi do góry nogami, najpierw zmień ustawienie z długiej krawędzi na krótką albo odwrotnie. Przy ręcznym druku powtórz test z oznaczonym rogiem. Nie zmieniaj jednocześnie orientacji dokumentu, kolejności stron i sposobu wkładania papieru, bo trudno będzie ustalić, które ustawienie rozwiązało problem.
Zacięcia najczęściej pojawiają się przy zbyt grubym, wilgotnym, pofalowanym albo śliskim papierze. Pomaga wyrównanie stosu, zmniejszenie liczby arkuszy w podajniku i wybranie właściwego typu nośnika. Jeśli drukarka nie obsługuje automatycznego dupleksu dla danego papieru, pozostaje druk ręczny albo zmiana materiału.
Smugi na rewersie mogą oznaczać, że tusz nie zdążył wyschnąć, papier ma nieodpowiednią powłokę albo wałki pobierające wymagają czyszczenia. Przy laserze podobny efekt może wynikać z niewłaściwego papieru i problemu z utrwalaniem tonera. W takim przypadku warto najpierw wykonać próbę na zwykłym papierze 80 g/m².
Mały test przed dużym nakładem oszczędza najwięcej
Przed wydrukowaniem całego dokumentu sprawdź jedną kartkę, kierunek obracania, marginesy i kolejność stron. Przy materiałach ze zdjęciami przetestuj także papier oraz czas schnięcia. Dwie minuty próby często pozwalają uniknąć ponownego drukowania kilkudziesięciu stron.
Do dokumentów biurowych najwygodniejszy jest automatyczny dupleks i obrót przy długiej krawędzi. Przy drukarce bez tej funkcji potrzebujesz przede wszystkim cierpliwości, oznaczenia kartki testowej i kontroli kolejności stron. A gdy liczy się powtarzalna jakość zdjęć, gruby papier lub elegancka oprawa, lepszy efekt zwykle daje profesjonalny druk na właściwie dobranym materiale.
